گره عضلانی چیست؟ آشنایی با علائم، علل و درمان آن
گره عضلانی که به آنها نقاط ماشه ای میوفاشیال نیز گفته میشود، فیبرهای عضلانی بسیار تحریکشدهای هستند که در یک ناحیه از عضله به شکل یک توپ، سفت می شوند. این گره ها اغلب در قسمت بالای کمر، شانهها، پشت یا گردن ایجاد میشوند.
اگرچه گره های عضلانی معمولاً خطری ندارند، اما بدلیل فشاری که به اعصاب ناحیه ای که در آن ایجاد شده اند، وارد می کنند اغلب دردناک و حساس هستند و ممکن است بر دامنه حرکتی فرد تأثیر بگذارند. همچنین ممکن است نشانه یک بیماری مزمن مانند سندروم درد میوفاشیال باشند.
فهرست مطالب
گره عضلانی و انواع آن | نواحی که ایجاد می شوند | علائم | علل | عومل خطر | چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد | درمان های خانگی | درمان های پزشکی | سؤالات پرتکرار
گره عضلانی و انواع آن
گره های عضلانی (Muscle Knots) یا نقاط ماشه ای میوفاشیال، نوارهای کوچک فیبر عضلانی هستند که در یک نقطه از عضله به شدت منقبض شده اند و در اثر این انقباض به شکل توده سفت توپ مانندی احساس می شوند. این گرههای “بیش تحریکپذیر” عضله، میتوانند باعث درد مزمن، کاهش دامنه حرکتی، درد ارجاعی و اختلال عملکرد خودکار عضله شوند.
گره های عضلانی در صورت سطحی بودن به راحتی قابل لمس هستند اما اگر در اعماق عضله وجود داشته باشند برای لمس آنها باید بافت همبند، محکم فشار داده شود. گره ها معمولاً به شکل توپ، تخم مرغ، نخود فرنگی یا نوار سفت هستند.
برخی از متخصصان براین باورند که فیبرهای منقبض شده میتوانند جریان خون را قطع کنند و باعث تجمع مواد زائد در داخل بافتهای عضلانی شوند و گرهای که احساس می شود در واقع تجمع این مواد زائد هستند.
انواع
گره های عضلانی که به آنها نقاط ماشه ای میوفاشیال نیز می گویند دو نوع هستند که عبارتند از:
- گره عضلانی فعال : باعث انقباض و سفتی شدید نقطه ای در عضله می شوند و حتی بدون اینکه لمس شوند دردناک هستند و باعث ناراحتی فرد می شوند.
- گره عضلانی پنهان : این گره ها تا زمانی که فشرده نشوند، درد ندارند و گاهی اوقات باعث ایجاد درد در ناحیه دیگری از عضله می شوند
نواحی ایجاد گره های عضلانی در بدن
گره ها میتوانند تقریباً در هر جایی از بدن که عضله یا فاسیا (شبکه ای بافتی که اندام های مختلف بدن را بهم متصل می کند) وجود دارد، ایجاد شوند.
نواحی که این نقاط ماشه ای میوفاشیال معمولاً در آنها ایجاد می شوند عبارتند از:
- عضله ذوزنقهای (این عضله از گردن تا وسط کمر و شانه، شکلی مثلثی ایجاد میکند)
- عضلات ساق پا
- پایین کمر
- قسمت میانی کمر
- گردن
- ساق پا
- شانهها
آیا میدانید
شایع ترین ناحیه ایجاد گره های عضلانی، عضله ذوزنقه ای است و اغلب به دلیل استرس و وضعیت نامناسب بدن ایجاد می شوند.
علائم و علل ایجاد گره های عضلانی
علائم
علائم شایع عبارتند از:
- درد عمیق
- بیحسی یا سوزن سوزن شدن عمومی
- احساس درد عصبی
- کاهش دامنه حرکتی
- درد ارجاعی (وقتی گره فشار داده می شود، درد به عضلات مجاور گسترش مییابد)
سایر علائم عبارتند از:
- درد فک
- درد کمر
- زنگ زدن گوش (وزوز گوش)
- سردردهای تنشی
علل
شایع ترین دلایلی که باعث ایجاد گره عضلانی می شوند عبارتند از:
- آسیب ناگهانی عضله
- پارگیهای کوچک و مکرر در عضله
- استرس و تنش
- خستگی
- آسیبهای فیزیکی
- آسیب عضلانی
- استرس عاطفی
- وضعیت نامناسب بدن
- کمبود خواب
- مشکلات مفصلی
- قرار گرفتن در یک وضعیت برای مدت طولانی (استراحت در رختخواب، وضعیت نامناسب بدن یا نشستن بیش از حد طولانی)
- کم آبی بدن
- خوب غذا نخوردن (تغذیه نامناسب)
عوامل خطر
برخی از افراد بیشتر از سایرین در معرض ایجاد گره عضلانی هستند از جمله افرادی که شرایط زیر را دارند:
- سابقه مشکلات و آسیبهای مفصلی
- عدم تعادل بیومکانیکی
- اضافه وزن یا چاقی
- مشکل در خواب یا بیخوابی
- وضعیت نامناسب بدن
- مکانیک تنفس غیرطبیعی
- سبک زندگی بیتحرک
علاوه بر این، وضعیت نامناسب بدن به دلیل استفاده از تلفن همراه و وضعیتهای نامناسب خواب و نشستن ممکن است در ایجاد این مشکل نقش داشته باشد.
آیا میدانید
کمآبی، مشکلات تغذیهای و شروع ورزش با شدت و سرعت بالا، شما را مستعد ابتلا به اسپاسم و گره های عضلانی می کند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت مشاهده موارد زیر، فوراً به پزشک مراجعه کنید:
- درد عضلانی که از بین نمیرود یا بدتر میشود
- دردی که شما را بیدار نگه میدارد
- یک نقطه قرمز و دردناک مداوم روی عضله
- یک نقطه داغ (در لمس) روی عضله
- ترشح خون یا چرک
درمان
درمان های خانگی
ارزیابی علت ایجاد گره عضلانی میتواند به تعیین بهترین درمان کمک کند. برای مثال، اگر به دلیل نشستن طولانی مدت یا آسیب عضلانی قبلی ایجاد شوند، انجام حرکات کششی منظم میتواند به کاهش تنش عضلانی کمک کند. یا اگر به دلیل وضعیت نامناسب بدن باشد، انجام تمرینات اصلاح وضعیت بدن ممکن است علائم را بهبود بخشد.
به طور کلی برای بهبود و درمان گره عضلانی می توانید درمان های خانگی زیر را امتحان کنید:
- نوشیدن آب کافی
- مصرف کربوهیدراتهای سبوسدار برای بالا بردن سطح انسولین و کمک به ورود گلوکز به عضلات و تأمین انرژی
- خوردن خوراکی های حاوی پروتئینهای بدون چربی برای ترمیم و تقویت فیبرهای عضلانی
- ضربان قلب خود را بالا ببرید تا جریان خون به ناحیه مورد نظر افزایش یابد. حرکت دادن عضله به فیبرها کمک میکند تا اسپاسم را از بین ببرند و درد کاهش یابد.
- افزودن غذاهای ضد التهابی به رژیم غذایی مانند انواع توتها، ماهیهای چرب و سبزیجات برگدار
- استفاده از پد حرارتی یا کیسه یخ پوشیده شده با پارچه روی ناحیه آسیب دیده
- ورزش درمانی ملایم مانند شنا، پیادهروی و دوچرخهسواری برای شل کردن عضلات سفت شده
سایر درمان ها عبارتند از:
- مصرف داروهای ضد التهابی، مانند ایبوپروفن یا داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAID) برای کاهش درد عضلانی
- کشش عضلات و یوگا
- خواب شبانه بیشتر
- تغییرات رژیم غذایی برای کاهش التهاب
- اصلاحات رفتاری، مانند انجام روزانه حداقل ۱۵ تا ۳۰ دقیقه مدیتیشن یا یوگای ملایم
- ماساژ: فشار پایدار بر گره های عضلانی منجر به افزایش جریان خون و درنتیجه آزاد شدن تنش فیبر عضلانی میشود. این کار به افزایش دامنه حرکتی و کاهش درد کمک می کند. برای انجام ماساژ، می توانید یک توپ تنیس یا غلتک فومی را بین پشت خود و دیوار یا زمین قرار دهد و با استفاده از فشار توپ، ناحیه گره را ماساژ دهید.
درمان های پزشکی
اغلب می توان گره عضلانی را با کمک روش های خانگی درمان کرد اما اگر درد زیاد مانع حرکت ناحیه درگیر شود، به دلیل کاهش جریان خون به فیبرهای عضلانی وضعیت بدتر می شود. درمان برخی از گره های عضلانی میتواند چندین هفته طول بکشد اما اگر درمان های هانگی مفید نبودند نیاز به درمان های پزشکی است.
درمان هایی که برای بهبود گره های عضلانی تجویز می شوند عبارتند از:
- شلکنندههای عضلانی و داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) برای کاهش تورم و تسکین درد
- داروهای ضدافسردگی برای کمک به کاهش درد
- فیزیوتراپی برای افزایش قدرت و استقامت عضلات
- درمان آزادسازی میوفاشیال که به صورت اعمال فشار ملایم و پایدار برای کاهش درد و بازیابی حرکت است
- تزریق داروی بیحسکننده یا بوتاکس (آنابوتولینومتوکسین A) به نقطه دردناک
- سوزن خشک که یک سوزن نازک برای کمک به کاهش درد در نقطه گره قرار داده میشود
- اولتراسوند، امواج صوتی به گره عضلانی نفوذ میکند و روند بهبودی را تسریع میکند
- لیزر درمانی برای شکستن گره های عضلانی
سایر درمان های پزشکی عبارتند از:
- روش اسپری و کشش، که در آن قبل از کشش، عضله را با دارو، بیحس میکنند
- درمان تحریک الکتریکی عصب از راه پوست (TENS برای شل کردن عضله
- درمان موج شوک خارج بدنی برای کمک به کاهش درد
آیا میدانید
اگرچه طب سوزنی میتواند به تسکین درد کمک کند، اما در واقع گره عضلانی را از بین نمیبرد.
سؤالات پرتکرار
آیا گره های عضلانی هنگام ماساژ باز میشوند؟
پزشک معمولاً در طول تشخیص، به دنبال یک انقباض ناگهانی در نقطه ماشه ای میوفاشیال میگردد، زیرا گره آنقدر سفت است که میتواند صدایی شبیه به ضربه یا تقتق ایجاد کند. معمولاً صدای تقتق از حرکت مفصل به گوش میرسد که به آن دستکاری مفصل میگویند.
آیا گره های عضلانی به خودی خود از بین میروند؟
در بیشتر مواقع، اگر گره جزئی باشد، پس از کشش، آبرسانی و جلوگیری از تکرار حرکتی که باعث آن شده است، میتواند از بین برود. اما اگر گره از بین نمیرود، درد بدتر میشود یا علائم عفونت را نشان میدهد، باید حتما به پزشک مراجعه کرد.
گره های عضلانی چه مدت طول میکشند؟
بستگی به علت دارد، اما میتواند از یک روز تا چند هفته طول بکشد.
چگونه میتوان از ایجاد این گره ها پیشگیری کرد؟
گره های عضلانی اغلب در اثر وضعیت نامناسب بدن و عدم فعالیت ایجاد میشوند. تمرین حفظ وضعیت مناسب بدن و انجام فعالیت بدنی منظم می تواند به جلوگیری از گره های عضلانی کمک کند.
بسیاری از گرهها در اثر آسیبهای مکرر عضلانی ایجاد میشوند، بنابراین مراقب انجام حرکاتی که باعث درگیری بیش از حد عضلات می شود، باشید مانند شنا کردن طولانی مدت در یک روز.
ایجاد گره ها در شرایطی که استرس روانی بالاتر است، شایعتر هستند. بنابراین انجام اقداماتی برای کاهش استرس مانند تمرین مدیتیشن، ذهن آگاهی، تکنیکهای تنفس عمیق، یوگا و ورزش منظم ممکن است به جلوگیری از ایجاد آنها کمک کند.
