نوشیدن آب چغندر می تواند به کاهش فشار خون کمک کند
نتایج پژوهش جدید محققان دانشگاه اکستر بریتانیا نشان میدهد که نوشیدن آب چغندر می تواند با تغییر میکروبیوم دهان، به کاهش فشار خون کمک کند (میکروبیوم همان باکتریهای خوب و بدی هستند که در دهان ما زندگی میکنند).
چغندر همانند اسفناج، کرفس، رازیانه و کلم پیچ، سرشار از نیترات است. نیترات ها ترکیبات شیمیایی هستند که از نیتروژن و اکسیژن تشکیل شده اند و از عوامل مؤثر بر کاهش فشار خون هستند.
محققان دانشگاه اکستر در بریتانیا به بررسی این موضوع پرداختند که آیا آب چغندر می تواند میکروبیوم دهان را تغییر دهد یا خیر و اگر می تواند، آیا این تغییرات ارتباطی با تغییرات فشار خون دارد یا نه. آنها نتایج پژوهش خود را در مجله علمی Free Radical Biology and Medicine منتشر کردند.
فشار خون بالا و میزان شیوع آن
فشار خون بالا یا پُرفشاری خون (Hypertention) یک بیماری مزمن است که در آن، فشار خون در سرخرگ ها از حد طبیعی بالاتر می رود. به دلیل این افزایش فشار، قلب مجبور می شود برای حفظ گردش خون در رگ های خونی، شدیدتر از حالت طبیعی کار کند.
پُرفشاری خون نسبتاً شایع است و تقریباً نیمی از بزرگسالان با آن درگیر هستند و اگر تحت کنترل قرار نگیرد، باعث افزایش خطر ابتلا به بیماری قلبی و سکته مغزی می شود.
اگر فشار خون سیستولیک (عدد بالا در دستگاه فشارسنج) از ۱۳۰ میلیمتر جیوه بالاتر باشد یا فشار خون دیاستولیک (عدد پایین در دستگاه فشار سنج) از ۸۰ میلیمتر جیوه بالاتر باشد، به آن فشار خون بالا می گویند.
روند پژوهش درباره ارتباط بین نوشیدن آب چغندر و فشار خون
محققان دو گروه از شرکتکنندگان را انتخاب کردند: یک گروه مسنتر، شامل ۳۶ فرد بین، ۶۵ تا ۸۰ سال و یک گروه جوانتر شامل 42 جوان بین ۱۸ تا ۳۰ سال.
در ابتدا فرض بر این شد که همه شرکتکنندگان فشار خون طبیعی سالمی دارند، علی رغم اینکه فشار خون گروه مسنتر به طور متوسط بالاتر از گروه جوانتر بود.
سه برنامه دو هفتهای در این مطالعه وجود داشت. قبل و بعد از هر برنامه، شرکتکنندگان برای نمونهبرداری از دهانشان به آزمایشگاه مراجعه می کردند تا میکروبیوم دهانی آنها بررسی و از آنها آزمایش خون و فشار خون گرفته شود.
در دو هفته اول
به شرکت کنندگان گفته شد که روزانه 2 بار و هر بار یک سوم فنجان، معادل 70 میلی لیتر آب چغندر غلیظ، یکی صبح و یکی عصر بنوشند.
در دو هفته دوم
از شرکت کنندگان خواسته شد همین کار را ادامه دهند، اما بدون اطلاع شرکت کنندگان، نیترات های طبیعی آب چغندر گرفته شده بود.
در دو هفته سوم
از شرکت کنندگان خواسته شد دو بار در روز یک دهانشویه ضدعفونی کننده را غرغره کنند.
نتایج بررسی تأثیر نوشیدن آب چغندر بر فشار خون
محققان دریافتند که نوشیدن آب چغندر حاوی نیترات، باعث بهتر شدن میکروبیومهای دهان در هر دو گروه شد و باکتریهای مضر را کاهش و باکتریهای مفید را افزایش داد. اما تغییرات باکتری های خاص دهان، در هر دو گروه یکسان نبود.
شرکت کنندگان مسنتر در این مطالعه در ابتدا فشار خون متوسط 80 / 126 داشتند که از میانگین فشار خون گروه شرکت کنندگان جوان تر، بالاتر بود. اما غلظت نیتریت خون پایه در هر دو گروه تفاوت چندانی نداشت.
یافته های پژوهش در شرکت کنندگان مسن تر
گروه مسنتر پس از نوشیدن آب چغندر غنی از نیترات، کاهش باکتری مضری به نام “پرووتلا” و افزایش رشد باکتریهای مفید برای سلامتی را تجربه کردند. این تغییرات در افراد مسنتر در مقایسه با گروه جوانتر بارزتر بود.
در این گروه، فشار خون سیستولیک به طور متوسط 7 میلی متر جیوه کاهش یافت و غلظت نیتریت خون نیز افزایش یافت. این میزان کاهش در فشار خون سیستولیک از نظر بالینی قابل توجه است و می تواند نقش مؤثری در کاهش خطر بیماری قلبی و سکته مغزی، داشته باشد.
یافته های پژوهش در شرکت کنندگان جوان تر
در گروه جوان تر نوشیدن آب چغندر هیچ تغییر قابل توجهی در فشار خون و غلظت نیتریت خون ایجاد نکرد.
نکات کلیدی
نوشیدن آب چغندر برای کاهش فشار خون یا پیشگیری از ابتلا به فشار خون بالا مفید است. اما اگر میانه خوبی با چغندر ندارید می توانید خوراکی های طبیعی دیگر که حاوی نیترات بالا هستند را امتحان کنید مانند اسفناج، کلم پیچ، رازیانه و کرفس.
ما معمولاً غذاها را به صورت جداگانه نمیخوریم، بنابراین داشتن یک الگوی غذایی صحیح از انتخاب یک غذا، به مراتب اهمیت و نقش بیشتری در سلامتی ما دارد. به همین دلیل پژوهشگران توصیه می کنند به جای تمرکز در مصرف یک ماده غذایی خاص برای کاهش فشار خون مانند آب چغندر، از یک رژیم غذایی سالم مانند رژیم غذایی مدیترانه ای پیروی کنید.
به یاد داشته باشید که سایر عادات سبک زندگی نیز بر فشار خون تأثیر میگذارند از جمله:
- فعالیت بدنی
- خواب
- استرس
- مصرف زیاد سدیم
- نوشیدن الکل
- کم آبی



