آیا ترک سیگار در میانسالی و سالمندی بر روند زوال شناختی تأثیر دارد؟
نتایج یک مطالعه جدید نشان میدهد که ترک سیگار در میانسالی و سالمندی می تواند روند زوال شناختی را کُند کند. براساس نتایج این پژوهش هیچ زمانی برای ترک سیگار دیر نیست و انتخاب سبک زندگی سالم و بدون سیگار نه تنها خطر ابتلا به زوال شناختی را کاهش میدهد بلکه می تواند سرعت زوال شناختی مرتبط با سن را نیز کاهش دهد.
رابطه زوال شناختی و افزایش سن
با افزایش سن، تجربه برخی از اختلالات شناختی خفیف که ممکن است بر حافظه یا تواناییهای فکری فرد تأثیر منفی بگذارند، دور از انتظار نیست. به عنوان مثال، با بالا رفتن سن فراموش کردن جایی که چیزی را قرار دادهاید محتمل تر از قبل است و یا ممکن است راحتتر از قبل تمرکز خود را از دست بدهید.
اما آنچه برای مغز بخشی از پیری طبیعی نیست، زوال شناختی شدید است یعنی توانایی فکری و به خاطر آوردن در فرد به حدی دچار تغییر و اختلال شود که بر زندگی روزمره وی تأثیر بگذارد و آن را مختل کند.
برخی از بیماریهای مرتبط با زوال شناختی شدید آلزایمر، سایر انواع زوال عقل (دِمانس)، پارکینسون و سکته مغزی هستند.
سیگار کشیدن چگونه بر عملکرد شناختی تأثیر میگذارد؟
سیگار کشیدن به سلامت قلب و عروق، از جمله رگهای خونی کوچک در مغز، آسیب میرساند که به نوبه خود میتواند به ساختارهای مغزی درگیر در عملکرد شناختی آسیب برساند. همچنین با التهاب مزمن مرتبط است که تصور میشود در کاهش شناختی و زوال عقل نقش دارد.
رابطه ترک سیگار و زوال شناختی
تحقیقات گذشته نشان میدهد که انتخاب سبک زندگی سالم مانند سیگار نکشیدن، میتواند به کاهش خطر ابتلا به زوال شناختی شدید در میانسالان و سالمندان کمک کند.
اکنون، یک مطالعه جدید که در مجله The Lancet Healthy Longevity منتشر شده است، نشان میدهد که ترک سیگار در میانسالی و حتی بعد از آن، هنوز هم میتواند به کاهش سرعت زوال شناختی مرتبط با سن کمک کند.
دکتر میکائلا بلومبرگ، سرپرست تیم تحقیقاتی می گوید: «ما میدانیم که سیگار کشیدن به سلامت قلب و ریه آسیب میرساند، اما هنوز نیاز به دانستن اثرات آن بر سایر جنبههای سلامت از جمله عملکرد شناختی، هستیم.» به گفته وی افراد مسن کمترین احتمال را برای ترک سیگار دارند، با این حال با بیشترین خطرات سلامتی ناشی از ادامه سیگار کشیدن مواجه هستند.
روند پژوهش
ثابت شده است که ترک سیگار در اوایل زندگی میتواند بسیاری از مضرات سلامت جسمی ناشی از سیگار کشیدن را کاهش دهد. شواهد جدید نیز الگوهای مشابهی از تأثیر ترک سیگار در اوایل زندگی بر کاهش پیامدهای عملکرد شناختی را نشان میدهند. با این حال پرسشی که این پژوهش بدنبال یافتن پاسخ آن بود این است که آیا ترک سیگار در میانسالی و سالمندی یعنی در اواسط تا اواخر زندگی هنوز هم ممکن است با کاهش سرعت زوال شناختی مرتبط باشد یا خیر؟
برای انجام این پژوهش، محققان دادههای سلامت ۱۸ ساله سه مطالعه در حال انجام – مطالعه طولی پیری انگلیسی (ELSA)، بررسی سلامت، پیری و بازنشستگی در اروپا (SHARE) و مطالعه سلامت و بازنشستگی (HRS) را تجزیه و تحلیل کردند.
شرکتکنندگان در این مطالعه در دو گروه تقسیم شدند. گروه اول شامل 4,718 مرد و زن بین ۴۰ تا ۸۹ سال بودند که سیگار را ترک کردند و گروه دوم 4,718 مرد و زن بین ۴۰ تا ۸۹ سال بودند که همچنان به کشیدن سیگار ادامه می دادند.
نتایج پژوهش
ترک سیگار در میانسالی، میزان زوال حافظه را 20 درصد کاهش میدهد. محققان دریافتند که نمرات شناختی برای شرکتکنندگان در مطالعه که سیگار را ترک کرده بودند، در مقایسه با کسانی که به سیگار کشیدن ادامه دادند، بسیار کمتر کاهش یافته است.
براساس یافته های این پژوهش شرکت کنندگانی که سیگار را ترک کردند در مقایسه با گروه دوم که همچنان سیگار می کشیدند:
- سرعت میزان کاهش حافظه در آنها حدود 20 % کمتر شد
- روند کاهش روانی کلامی نیز در آنها حدود 50 % کاهش یافت
یافته های این مطالعه نشان میدهد که افرادی که سیگار را ترک میکنند، حتی در سنین بالاتر، نسبت به افرادی که به سیگار کشیدن ادامه میدهند، روند کاهش عملکرد شناختی کُندتری را تجربه میکنند. این نکته از این جهت مهم است که افراد سیگاری در سنین میانسالی و سالمندی انگیزه کمتری برای ترک سیگار دارند در حالیکه با بیشترین خطرات سلامتی روبرو هستند.
