آیا مصرف پروبیوتیک ها باعث اسهال می شود؟
پروبیوتیکها باکتریهای خوبی هستند که اغلب برای کمک به مشکلات گوارشی مصرف میشوند. اگرچه هدف از مصرف پروبیوتیک ها کمک به بهبود سلامت دستگاه گوارش است اما در چند روز اول مصرف ممکن است باعث عوارض خفیف گوارشی مانند اسهال، یبوست، گاز، نفخ یا درد شکم شوند.
پروبیوتیک ها چیستند؟
پروبیوتیکها باکتری ها و مخمرهای زنده ای هستند که میتوانند اثرات مفیدی بر روی بدن یا درون آن داشته باشند. بدن هر انسان محل زندگی تریلیونها میکروارگانیسم است که با ما زندگی میکنند که به عملکرد بدن و سلامت ما کمک می کنند.
اغلب پروبیوتیک ها برای درمان روده و بهبود میکروبیوم (تمام میکروارگانیسمهای زنده در بدن ) بدن استفاده می شوند. پروبیوتیک ها معمولاً به ماست اضافه می شوند یا بعنوان مکمل های غذایی به بازار عرضه می شوند.
آیا مصرف پروبیوتیک ها میتوانند باعث اسهال شوند؟
پروبیوتیکها میکروارگانیسمهای زندهای هستند که در برخی غذاها و مکملهای غذایی یافت میشوند و تصور میشود که مصرف آنها برای سلامتی مفید است. اگرچه مصرف آنها ایمن است اما مانند اکثر مکملهای غذایی همچنان خطر عوارض جانبی، تداخلات و سایر دلایل برای احتیاط وجود دارد.
بنابراین، اگرچه مصرف پروبیوتیکها اغلب برای کمک به مشکلات گوارشی در طول زمان است، اما ممکن است باعث ایجاد عوارض جانبی موقتی از جمله گاز معده، نفخ، درد شکم، یبوست و اسهال شوند.
چرا پروبیوتیک ها ممکن است باعث اسهال شوند؟
علت اینکه مصرف پروبیوتیک ها ممکن است باعث اسهال خفیف و مدفوع شلتر شود، ورود میکروبهای جدید به بدن و فرآیند تخمیری است که این میکروارگانیسمها به حرکت در میآورند.
این فرآیند اسیدهای چرب با زنجیره کوتاه (SFCA) و گاز تولید میکنند که میتواند به افزایش نفخ، باد شکم و گاهی اسهال (به خصوص اگر رژیم غذایی شما سرشار از فیبرهای قابل تخمیر باشد) کمک کند. همچنین ممکن است باعث تحریک حرکات روده بزرگ و شل شدن مدفوع شوند.
بغیر از عوارض گوارشی مصرف پروبیوتیک ها ممکن است باعث عوارض دیگری مانند حالت تهوع، سردرد و میگرن، واکنشهای پوستی و تشنگی نیز شوند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر مشکوک به اختلال گوارشی هستید، حتما قبل از مصرف غذاها یا مکمل های پروبیوتیک حتما با پزشک مشورت کنید تا مشخص شود که آیاپروبیوتیکها برای شما مناسب است یا خیر.
همچنین اگر هنگام مصرف پروبیوتیکها عوارض جانبی مداوم یا شدیدی را تجربه کردید یا مطمئن نیستید که پروبیوتیکها برای شما مناسب هستند یا خیر، حتما به متخصص مراجعه کنید.
به طور کلی اگر اسهال شدید باشد یا بیش از دو روز ادامه یابد و با موارد زیر همراه باشد، حتما باید به پزشک مراجعه کنید:
- درد شدید شکم
- کم آبی بدن
- تب
- خونریزی مقعد
- مدفوع تیره و قیری
هشدار
در کودکان اگر اسهال همراه با تورم شکم، بثورات پوستی یا زردی (زردی پوست یا چشم) باشد باید فوراً به پزشک مراجعه کنید.
اگر نوزادان زیر سه ماه دچار هر نوع اسهالی شوند باید فوراً توسط پزشک معاینه شوند.
درمان عوارض جانبی گوارشی پروبیوتیک ها
به طور معمول، عوارض جانبی گوارشی مانند نفخ و گاز، باید پس از سازگاری بدن با پروبیوتیکها در عرض چند هفته پس از مصرف مداوم بهبود یابند. با این حال، اگر عوارض جانبی ادامه یابد یا شدید باشد، نیاز به درمان دارد.
عوامل متعددی بر مدت و شدت عوارض جانبی پروبیوتیک تأثیر میگذارند که عبارتند از:
- نوع
- دوز مصرف
- تعداد دفعات مصرف
- رژیم غذایی فرد مصرف کننده
- میکروبیوم روده
- بیماریهای زمینهای فرد مصرف کننده
درمان
مصرف با دوز کم و انتخاب نوع مناسب میتواند در به حداقل رساندن عوارض جانبی مؤثر باشد. نوشیدن مقدار زیادی آب نیز در جلوگیری از کم آبی ناشی از اسهال مفید است.
پروبیوتیک ها چگونه عمل می کنند؟
میکروبیوم روده، گروهی از میکروارگانیسمهای موجود در روده هستند. پروبیوتیکها با افزایش تعداد میکروارگانیسمهای خوب و بازیابی تعادل، میکروبیوم روده را تغییر میدهند. این امر باعث میشود میکروارگانیسمهای مفید بیشتر و میکروارگانیسمهای بالقوه مضر کمتری در روده زندگی کنند.
به طور معمول، پروبیوتیکها باکتری هستند، اما ممکن است مخمر نیز باشند. ساکارومایسس بولاردی مخمری است که اغلب در محصولات پروبیوتیک استفاده میشود. لاکتوباسیلوس و بیفیدوباکتریوم نیز از گونههای باکتریایی رایج هستند.
تعادل میکروبیوم روده برای سلامت عمومی ما بسیار مهم است. تحقیقات نشان میدهد که نامتعادل بودن میکروبیوم روده ممکن است خطر ابتلا به برخی بیماریها را افزایش دهد و یا شدت برخی بیماری ها به ویژه اختلالات دستگاه گوارش مانند بیماری التهابی روده (IBD) را تشدید کند.
نکاتی در مورد تهیه پروبیوتیک ها
برخی از غذاهای تخمیر شده مانند ماست، حاوی میکروارگانیسمهای پروبیوتیکی هستند که ممکن است برای میکروبیوم روده مفید باشند. با این حال، گاهی این پروبیوتیکها در طول فرآوری مواد غذایی از بین میروند.
مکملهای غذایی منبع دیگری از پروبیوتیکها هستند که به صورت کپسول، پودر، پاستیل، قرص و مایعات به بازار عرضه می شوند.
هنگام انتخاب یک مکمل پروبیوتیک، لیست مواد تشکیلدهنده را بخوانید تا بدانید کدام گونهها در آن وجود دارند و آیا مواد اضافی مانند پریبیوتیک یا سایر مواد مغذی در آن گنجانده شده است یا خیر.
فواید
اغلب هدف اصلی از مصرف پروبیوتیک ها سلامت دستگاه گوارش است اما ممکن است مزایا و کاربردهای دیگری نیز داشته باشند. شواهدی وجود دارد که نشان میدهد پروبیوتیکها ممکن است به درمان بیماریهای زیر کمک کنند:
- درماتیت آتوپیک
- اسهال عفونی
- اسهال ناشی از آنتیبیوتیک
- بیماری التهابی روده از جمله کولیت اولسراتیو (UC) و بیماری کرون (CD)
- سندروم روده تحریکپذیر
- کلسترول بالا
آیا پروبیوتیکها برای همه مناسب هستند؟
مصرف پروبیوتیک ها ممکن است برای بسیاری از افراد گزینه خوبی باشند، اما نه برای همه. شواهدی وجود دارد که نشان میدهد مصرف پروبیوتیکها در افراد مبتلا به برخی از اختلالات سلامت روان (مانند افسردگی) ممکن است مفید باشد.
همچنین گونههای مختلف پروبیوتیک می توانند به درمان اختلالات گوارشی مانند اسهال عفونی، IBD، IBS کمک کنند.
با این حال، همه افراد نباید از پروبیوتیکها استفاده کنند، از جمله گروه های زیر:
- زنان در دوران بارداری و شیردهی
- افرادی که دچار نقص سیستم ایمنی هستند
- کسانی که به شدت بیمار هستند
- نوزادان نارس (FDA اخیراً در مورد موارد نادر عفونتهای شدید در نوزادان نارس که پروبیوتیک دریافت میکنند، هشدار داده است. برخی موارد حتی کشنده بودهاند)
آیا میدانید
مصرف پروبیوتیک در افرادی که به شدت بیمار هستند یا سیستم ایمنی ضعیفی دارند خطر عفونتها یا سایر بیماریها را در آن ها افزایش میدهد و مواد مضر یا مقاومت آنتیبیوتیکی تولید می کند.
پروبیوتیک ها با چه داروهای تداخل دارند؟
پروبیوتیکها ممکن است با برخی داروها یا مکملهای دیگر تداخل داشته باشند از جمله موراد زیر:
- استاتینها
- داروهای ضد انعقاد
- داروهای ضد سرطان خاص
- آنتیبیوتیکها
- داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی
- تیلنول (استامینوفن)
- سنوزیدها
- جینسینگ پاناکس
- نیترازپام
- لوودوپا
در مورد مصرف آنتیبیوتیکها، پروبیوتیکها را حداقل دو ساعت قبل یا بعد از آنتیبیوتیکها مصرف کنید تا از هرگونه تداخل جلوگیری شود.
