فواید شلغم، از سلامت روده ها و سیستم ایمنی تا کاهش وزن
شلغم یک گیاه ریشه ای است که کالری کمی دارد اما سرشار از فیبر و مجموعهای از ریزمغذیهای مهم دیگر است. از فواید شلغم برای سلامتی میتوان به بهبود ایمنی، سلامت قلب ، کاهش وزن و تنظیم اجابت مزاج اشاره کرد. علاوه براین حاوی ترکیبات ضد سرطانی است که به نظر می رسد برای پیشگیری از انواع سرطان ها از جمله پروستات، سینه، روده برزگ و معده مؤثر است.
فهرست مطالب
شلغم چیست | ارزش غذایی | فواید | چه کسانی نباید مصرف کنند | روش مصرف
شلغم چیست؟
شلغم (Turnip)، نوعی سبزی ریشهای است که در آب و هوای معتدل در سراسر جهان کشت میشود و از قدیمیترین و مقاومترین سبزیجات کره زمین است. این سبزی از خانواده Brassicacae از گیاهان خردل است و در بهار و پاییز آماده برداشت می شود.
رایجترین شلغم گونه ای است که پوست آن در بالا بنفش روشن و در پایین سفید است، اما بیش از ۳۰ نوع با شکلها و رنگهای مختلف وجود دارد. بعضی از آنها شیرین هستند مثل هویج و بعضی دیگر طعم سیبزمینی دارند. برخلاف اکثر سبزیجات دیگر، ریشه و برگ های آن هر دو خوردنی هستند.
ارزش غذایی
شلغم یک غذای سرشار از مواد مغذی است، به این معنی که کالری کمی دارد اما سرشار از فیبر غذایی و ریزمغذیهایی مانند ویتامین C و پتاسیم است.
یک شلغم متوسط معادل 130 گرم حاوی | |
کالری | 34 |
چربی | 0.1 گرم |
کربوهیدارت | 7 گرم |
پروتئین | 1 گرم |
فیبر | 2 گرم |
قند | 4 گرم |
کلسترول | 0 |
آب | 119 گرم |
سدیم | 87 میلی گرم |
پتاسیم | ۲۷۶ میلیگرم |
کلسیم | 39 میلی گرم |
فسفر | 35.1 میلی گرم |
ویتامین C | 27.3 میلی گرم |
ویتامین B6 | 0.1 میلی گرم |
کولین | 14.4 میلی گرم |
منیزیم | 14.3 میلی گرم |
فواید شلغم
پیشگیری از سرطان
شلغم حاوی گلوکوزینولات و ایندول-۳-کاربینول است، ماده شیمیایی گیاهی که ممکن است در پیشگیری از انواع سرطان از جمله سرطان سینه، پروستات، روده بزرگ و معده مؤثر باشد.
سلامت چشم ها
شلغم سرشار از آنتیاکسیدان لوتئین است. این آنتیاکسیدان به سلامت چشم ها کمک کرده و از مشکلاتی مانند دژنراسیون ماکولا و آب مروارید جلوگیری میکند.
سلامت استخوان ها
لبنیات تنها راه برای ساختن استخوانهای قوی و پیشگیری از پوکی استخوان، نیست. شلغم مقدار قابل توجهی کلسیم دارد که نه تنها برای سلامت استخوان ها مفید است بلکه به سلامت قلب، عضلات و اعصاب نیز کمک میکند.
تقویت عملکرد سیستم ایمنی
شلغم منبع عالی ویتامین C است. دریافت کافی ویتامین C در رژیم غذایی میتواند به کاهش علائم و کوتاه شدن مدت زمان عفونتهایی مانند سرماخوردگی معمولی کمک کند و از سایر بیماریها مانند مالاریا، ذاتالریه و عفونتهای اسهالی نیز جلوگیری کند.
تنظیم حرکات روده
فیبر موجود در شلغم با حرکت در دستگاه گوارش، حجم مدفوع را افزایش میدهد و به درمان یبوست و تنظیم حرکات روده کمک میکند.
تقویت سلامت قلب
شلغم سرشار از ترکیبات تقویتکننده سلامت مانند فیبر و آنتیاکسیدان است. تحقیقات نشان میدهد که مصرف سبزیجات بیشتر، به ویژه سبزیجات چلیپایی مانند شلغم – با کاهش خطر مرگ ناشی از بیماری های قلبی مرتبط است.
همچنین افزایش مصرف فیبر سطح کلسترول کل و LDL (کلسترول بد) که دو عامل خطر اصلی برای بیماری های قلبی هستند، را کاهش میدهد.
کمک به کاهش وزن
شلغم با فیبر فراوان و تنها ۳۴ کالری در هر وعده، یک افزودنی عالی به رژیم غذایی کاهش وزن است. فیبر به آرامی در دستگاه گوارش حرکت میکند و تخلیه معده را کُند میکند تا احساس سیری طولانی تر شود. علاوه براین حاوی لیپیدهایی است که به افزایش متابولیسم معروف هستند. لیپیدها مانع از تجمع چربی در بدن میشوند و سطح قند خون را نیز حفظ میکنند.
سایر فواید شلغم برای سلامتی عبارتند از:
- تقویت سلامت کبد
- کاهش فشار خون
- جلوگیری از بیماریهای مزمن مرتبط با استرس اکسیداتیو
- کنترل دیابت نوع 2
- کاهش خطر ابتلا به اختلالات عصبی مانند بیماری پارکینسون
- کاهش نفخ، باد معده و رفلاکس اسید معده
- بهبود سلامت پوست
چه کسانی نباید شلغم مصرف کنند؟
- افرادی که رقیقکننده خون (داروهای ضد انعقاد) مانند وارفارین مصرف میکنند باید در خوردن آن احتیاط کنند زیرا این خوراکی حاوی ویتامین K نسبتاً بالایی است که میتواند با این داروها تداخل داشته باشد.
- مبتلایان به اختلالات تیروئید بدون نظر پزشک نباید آن را مصرف کنند، زیرا محتوای گواتروژن آن میتواند عملکرد تیروئید را مختل کند.
- کسانی که قرار است آزمایش خون مخفی در مدفوع انجام دهند. مصرف شلغم، کلم بروکلی و برخی دیگر از میوهها و سبزیجات ممکن است باعث شود نتایج این آزمایش مثبت یا منفی کاذب شود.
- بیماران کلیوی زیرا کلیه ها نمی توانند پتاسیم اضافی را از بدن دفع میکنند که این امر باعث بالا رفتن ضربان قلب و مشکلات عضلانی مانند ضعف، گرفتگی یا سفتی میشود.
- کسانی که دچار سندروم روده تحریک پذیر هستند زیرا افزایش ناگهانی مصرف فیبر ممکن است باعث نفخ شود.
آیا میدانید
اگرچه غیرمعمول است، اما برخی افراد ممکن است به شلغم حساسیت داشته باشند. اگر پس از مصرف شلغم علائم آلرژی غذایی مانند کهیر، خارش یا تورم را تجربه کردید، مصرف را آن متوقف کرده و فوراً به پزشک مراجعه کنید.
روش مصرف
پوست آنها را جدا کنید، مگر اینکه شلغم کوچک باشد.
آنها را بجوشانید یا بخارپز کنید و برای دریافت ویتامینها و مواد معدنی بیشتر، به همراه پوره سیبزمینی مصرف کنید.
می توانید آن را به صورت خام رنده کنید و در سالاد بریزید.
آنها را با سایر سبزیجات ریشهای مانند هویج و سیبزمینی شیرین کباب کنید یا با سیر، روغن زیتون و لیمو تفت دهید.
از شلغم و برگهای آن ترشی درست کنید.
خلاصه
- شلغم یک سبزی ریشهای کم کالری اما سرشار از فیبر، ویتامین C، پتاسیم و منگنز است.
- همچنین حاوی ترکیبات ضد سرطانی است که میتواند در پیشگیری از انواع مختلف سرطان ها کمک کند.
- بهبود ایمنی، افزایش نظم اجابت مزاج، کاهش وزن، سلامت قلب و استخوان ها تنها بخشی از فواید شلغم است.
- در طب آیورودا (طب سنتی هند) و طب سنتی چینی، شلغم برای تقویت هضم، تحریک حرکات روده و کمک به پاکسازی بدن استفاده میشود.



