ژنیکوماستی چیست و چه عواملی باعث ایجاد آن می شوند؟

علل ژنیکوماستی

در بدن مردان، مقدار زیادی هورمون جنسی تستوسترون و مقادیر کمی هورمون استروژن تولید میشود. هنگامی که میزان تستوسترون در مقایسه با استروژن کاهش یابد، احتمال دارد بافت سینه بزرگ تر از حد طبیعی شود.

این عدم تعادل ممکن است به دلیل کاهش تولید تستوسترون یا افزایش تولید استروژن اتفاق بیفتد.

برخی از مواردی که می‌توانند تعادل هورمونی بدن را تغییر دهند و زمینه بوجود آمدن ژنکیوماستی باشند عبارتند از:

1. تغییرات طبیعی هورمون

هورمون‌های تستوسترون و استروژن صفات جنسی را کنترل می‌کنند. تستوسترون صفاتی مانند توده عضلانی و موی بدن و استروژن صفاتی مانند رشد سینه ها را کنترل میکند.

2. داروها

داروهای زیر می‌توانند باعث ژنیکوماستی شوند:

• داروهای ضد آندروژن که برای درمان بیماری‌هایی مانند بزرگی پروستات و سرطان پروستات تجویز می شوند مانند فلوتامید، فیناستراید (پروسکار، پروپسیا) و اسپیرونولاکتون (آلداکتون، کاروسپیر).
• استروئیدهای آنابولیک و آندروژن‌ها برای درمان بلوغ دیررس یا از دست دادن عضلات ناشی از بیماری
• داروهای ضد رتروویروسی: این داروها خواص شبه استروژنی دارند
• برخی از داروهای HIV به ویژه داروی افاویرنز
• داروهای ADHD که حاوی آمفتامین هستند مانند آدرال
• داروهای ضد اضطراب مانند دیازپام (والیوم)
• داروهای ضد افسردگی سه حلقه‌ای
• برخی آنتی‌بیوتیک‌ها
• اپیوئیدها برای درمان درد مزمن
• داروهای درمان زخم معده مانند سایمتیدین و امپرازول
• داروهای شیمی درمانی
• داروهای قلبی مانند دیگوکسین (لانوکسین) و مسدودکننده‌های کانال کلسیم
• داروهای تخلیه معده مانند متوکلوپرامید

3. موادی که ممکن است باعث ژنیکوماستی شوند

• مواد مخدر و الکل
• استروئیدهای آنابولیک که برای عضله‌سازی و تقویت عملکرد ورزشی استفاده می‌شوند.
• آمفتامین‌ها
• ماری‌جوانا
• هروئین
• متادون (متادو)

4. بیماری ها

برخی از بیماری های و شرایط سلامتی که بر تعادل هورمون‌ها تأثیر می‌گذارند، می‌توانند باعث ژنیکوماستی شوند یا با آن مرتبط باشند از جمله موارد زیر:

• هیپوگنادیسم
• سندروم کلاینفلتر (یک بیماری ارثی است)
• نارسایی هیپوفیز
• برخی تومورها مانند تومورهایی که بیضه‌ها، غدد فوق کلیوی یا غده هیپوفیز را درگیر می‌کنند
• پرکاری تیروئید
• نارسایی کلیه: حدود نیمی از افرادی که تحت درمان دیالیز قرار می‌گیرند، به دلیل تغییرات هورمونی دچار ژنیکوماستی می‌شوند.
• نارسایی کبد و سیروز کبدی

5. سایر علل ژنیکوماستی

• پیری: تغییرات هورمونی که با افزایش سن اتفاق می‌افتد، می‌تواند باعث ژنیکوماستی شود، به خصوص در افرادی که اضافه وزن دارند.
• سوءتغذیه و گرسنگی: وقتی بدن به اندازه کافی تغذیه نشود، سطح تستوسترون کاهش می‌یابد اما سطح استروژن ثابت می‌ماند. این باعث عدم تعادل در هورمون‌ها می‌شود.
• محصولات گیاهی: برخی از روغن‌های گیاهی مورد استفاده در شامپوها، صابون‌ها یا لوسیون‌ها مانند روغن درخت چای یا اسطوخودوس، ممکن است باعث بزرگ شدن بافت سینه در مردان شوند.