عوارض کم خوابی : کمبود خواب چه تأثیری بر سلامت ما دارد؟

عوارض کم خوابی

• اختلال در عملکرد ذهنی

یکی از قابل توجه‌ترین اثرات کمبود خواب، اختلال شناختی است. فردی که کمتر از نیازش می خوابد، هوشیاری کمتری دارد و ممکن است در انجام چند کار همزمان دچار مشکل شود. شواهد نشان میدهد افرادی که دچار کم خوابی هستند بیشتر از سایرین مستعد اشتباه کردن هستند و خطر تصادف کردن در آنها بیشتر است.

• تغییرات خلقی

تغییرات خلقی از دیگر عوارض کم خوابی است که می تواند باعث اضطراب یا افسردگی شود. نداشتن خواب کافی علاوه بر افزایش تحریک پذیری می تواند باعث ناامیدی، بی انگیزگی و ناتوانی در کنترل و مدیریت احساسات شود.

• کاهش عملکرد سیستم ایمنی

خواب برای حفظ سلامت سیستم ایمنی مهم است، بنابراین کمبود خواب می‌تواند عملکرد سیستم ایمنی را تضعیف کند. پژوهش ها نشان میدهند بدن افرادی که دچار کم خوابی هستند، کمتر به واکسن آنفولانزا پاسخ میدهد و بیشتر مستعد عفونت هایی مانند سرماخوردگی معمولی هستند.

• افزایش وزن

شاید عجیب به نظر برسد که چاقی یکی از عوارض کم خوابی است اما واقعیت این است که خواب کافی برای داشتن وزن سالم یک عامل مهم است.

نداشتن خواب کافی می‌تواند بر اشتها و متابولیسم تأثیر بگذارد و در نهایت منجر به افزایش وزن شود. نتایج پژوهش ها ثابت کرده است که خواب ناکافی با افزایش خطر چاقی مرتبط است.

• افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲

کمبود خواب می‌تواند منجر به مقاومت به انسولین شود، وضعیتی که در آن سلول‌های بدن کمتر به انسولین واکنش نشان می‌دهند. مقاومت به انسولین در صورت عدم درمان می‌تواند منجر به پیش‌دیابت و در نهایت دیابت نوع ۲ شود.

• افزایش خطر بیماری های قلبی-عروقی

در طول خواب طبیعی، فشار خون کاهش می‌یابد که برای سلامت قلب مفید است. کمبود خواب از این افت فشار خون جلوگیری می‌کند و باعث التهاب می‌شود و خطر بیماری‌های قلبی عروقی مانند بیماری قلبی و سکته مغزی را افزایش می‌دهد.

• افزایش خطر ابتلا به زوال عقل

کم خوابی بر مغز تأثیر می‌گذارد و با گذشت زمان، ممکن است احتمال ابتلا به مشکلات حافظه و بیماری‌هایی مانند زوال عقل را افزایش دهد. تحقیقات نشان داده است که خطر ابتلا به زوال عقل به طور ویژه با کمبود خواب در میانسالی مرتبط است.

• افزایش حساسیت به درد

مطالعات نشان میدهند افرادی که دچار کم خوابی هستند نسبت به درد، گرما و فشار حساس تر هستند. این ممکن است یکی از دلایلی باشد که افراد در شب دچار سوزش سر دل یا بیماری رفلاکس معده به مری (GERD) می‌شوند.

گاهی اوقات، افرادی که درد مداوم ناشی از کمبود خواب دارند، مبتلا به فیبرومیالژیا یا سایر بیماری‌های مزمن درد هستند.

• تغییرات هورمون‌ها

از دیگر عوارض کم خوابی تغییرات ترشح هورمون ها توسط غدد درون ریز بدن است. هورمون‌هایی که از الگوی شبانه‌روزی پیروی می‌کنند، بیشترین احتمال را دارند که تحت تأثیر خواب ناکافی قرار بگیرند.

عدم تعادل در هورمون‌ها اغلب با مشکلات سلامت باروری مانند تغییرات در چرخه قاعدگی و ناباروری، مرتبط هستند. با این حال علائم مشکلات هورمونی به شکل های دیگری نیز می تواند ظاهر شود از جمله:

• ریزش مو و نازک شدن مو
• گرگرفتگی، تعریق و تعریق شبانه
• سردی دست ها و پاها
• احساس گرسنگی یا تشنگی بیشتر یا کمتر از حد معمول
• حالت تهوع، یبوست و یا اسهال
• سردرد
• مه مغزی، افسردگی و اضطراب

• مشکلات رشدی در کودکان

اثرات کمبود یا اختلال خواب در کودکان می‌تواند بسیار مهم باشد. به عنوان مثال، کودکانی که خواب کافی ندارند، ممکن است در رشد خود دچار مشکل شوند.

هورمون رشد در طول خواب موج آهسته، ترشح می‌شود که در کودکان، این نوع خواب در اوایل شب افتقا می افتد.

بنابراین اگر این دوره خواب به هر دلیلی مختل شود بر میزان ترشح هورمون رشد تأثیر می‌گذارد. در نتیجه، کودکان ممکن است به پتانسیل رشد کامل خود نرسند و کوتاه قد تر شوند.

• تغییر عملکرد تیروئید

کم خوابی می‌تواند نحوه عملکرد غده تیروئید را تغییر دهد. بیدار ماندن برای مدت طولانی نیاز به انرژی را افزایش می‌دهد که این امر مستلزم کار سخت تر غده تیروئید است. به یاد داشته باشید که مشکلات خواب می توانند نشانه‌ای از وجود اختلالات تیروئید باشند.

• تضعیف سلامت پوست

خواب یک جزء حیاتی برای ترمیم و بهبود پوست است. خواب کافی بر pH سطح پوست، از دست دادن آب از طریق اپیدرم (لاسه سطحی پوست)، جریان خون و دمای پوست تأثیر می‌گذارد.

پوست ما برای بازسازی و حفظ خاصیت ارتجاعی خود به سلامت هورمونی نیاز دارد. وقتی هورمون‌ها به طور بهینه کار نمی‌کنند و گردش خون به بافت ها ضعیف است، پوست تیره تر و زردرنگ به نظر می رسد و پف زیر چشم ها و چین و چروک اطراف آنها بیشتر می شود.

• تشدید مشکلات سلامت روان

کمبود خواب علائم بیماری‌های روانی را بدتر می‌کند. به عنوان مثال، اگر فرد مبتلا به اسکیزوفرنی کم خوابی داشته باشد، خطر عود بیماری یا تشدید آن در وی بیشتر می شود.