لوتئین چیست؟ با فواید آن برای سلامتی آشنا شوید

لوتئین به طور طبیعی در بسیاری از میوه‌ها و سبزیجات، به ویژه آنهایی که رنگ سبز تیره، نارنجی و زرد دارند، مانند اسفناج، کلم بروکلی، هویج، فلفل دلمه‌ای و زرده تخم مرغ وجود دارد.

این آنتی اکسیدان با نام های دیگری از جمله لوتئول (luteol) و زانتوفیل (xanthophyll) نیز شناخته می شود. برخی شواهد نشان میدهند که لوتئین میتواند به جلوگیری یا کُند کردن برخی از بیماری های چشمی مانند دژنراسیون ماکولا (تباهی لکه زرد) کمک کند. علاوه براین برای سلامت پوست، کاهش LDL و عملکرد شناختی نیز مفید است.

آیا میدانید

بیماری چشمی دژنراسیون ماکولا یکی از علل اصلی نابینایی در افراد بالای 60 سال است.

مکمل های لوتئین

مکمل‌های لوتئین معمولاً در طب جایگزین برای پیشگیری و کمک به درمان بیماری‌های چشمی مانند آب مروارید و دژنراسیون ماکولا استفاده می‌شوند. در برخی موارد نیز برای جلوگیری از سایر بیماری‌ها، مانند سرطان روده بزرگ، سرطان سینه، دیابت و بیماری قلبی نیز استفاده می شوند.

در حالی که تاکنون مطالعات کمی اثرات سلامتی مکمل‌های لوتئین را بررسی کرده‌اند اما شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد این مکمل ها می توانند در سلامت چشم نقش داشته باشند.

تصور می‌شود که لوتئین میتواند از چشم در برابر آسیب ناشی از رادیکال‌های آزاد محافظت کند (رادیکال های آزاد علاوه بر آسیب به سلول ها در ایجاد برخی از بیماری ها نیز نقش دارند). همچنین ممکن است به عنوان فیلتری برای نور آبی مضر، عمل کرده و از آسیب ناشی از خورشید جلوگیری کند.

فواید

• بهبود سلامت چشم

مطالعات نشان می‌دهد که لوتئین با مسدود کردن نور آبی مضر، نقش مهمی در جلوگیری از دژنراسیون ماکولا وابسته به سن (AMD) دارد. همچنین مطالعات بالینی نشان داده‌اند که خواص آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی لوتئین با محافظت و کاهش سایر بیماری‌های چشمی مانند آب مروارید، رتینوپاتی دیابتی، نزدیک‌بینی و رتینوپاتی نوزادان نارس، مفید است.

• تقویت عملکرد شناختی

لوتئین علاوه بر اینکه در بافت‌های چشم وجود دارد، در بافت‌های مغز ما نیز یافت می شود. نتایج پژوهشی نشان میدهد که مصرف مکمل لوتئین ممکن است به بهبود عملکرد شناختی مانند یادگیری، تفکر، استدلال و به خاطر سپردن کمک کند.

• کاهش اثرات کلسترول بد (LDL)

انواع مختلفی از LDL می‌توانند باعث ایجاد پلاک در پوشش شریان ها و در نتیجه ابتلا به تصلب شرایین شوند. با این وجود لوتئین با کم به رشد ذرات کلسترول خوب (HDL) به حذف و دفع کلسترول اضافی کمک میکند.

• محافظت و سلامت پوست

همانطور که لوتئین با جذب نور آبی مضر از چشمان ما محافظت می‌کند، می‌توانند همین کار را برای پوست ما نیز انجام دهد. این کار به کاهش یا کُند شدن علائم پیری کمک میکند. همچنین با بهبود هیدراتاسیون، خاصیت ارتجاعی و التهاب پوست، برای بهبود و سلامت پوست مفید است.

دوز مصرف لوتئین

هیچ دوز مشخصی برای مصرف لوتئین یا مکمل آن وجود ندارد. به یاد داشته باشید که همیشه بهترین راه برای اینکه مطمئن شوید که مکمل و دوز مصرفی برای نیازهای فردی شما مناسب است، مشورت با پزشک متخصص است.

به طور کلی برای بزرگسالان، مصرف روزانه ۱۰ تا ۲۰ میلی‌گرم لوتئین تا سه سال توصیه می‌شود.

دوز مکمل‌ها معمولاً از 5 میلی‌گرم تا 30 میلی‌گرم در روز متغیر است.

این مقادیر و مقادیر بیشتر را می‌توان به راحتی از طریق رژیم غذایی دریافت کرد. به عنوان مثال، ۱ فنجان اسفناج پخته ۲۶ میلی‌گرم لوتئین دارد.

عوارض جانبی

احتمالاً لوتئین و مکمل‌های آن در صورت مصرف خوراکی در مقادیر مناسب، بی‌خطر هستند اما دوزهای بالای آن می‌تواند باعث ایجاد وضعیتی به نام کاروتنمی یا زردی پوست شود که بی‌ضرر است و پس از قطع مصرف مکمل از بین می‌رود.

تداخلات دارویی

هیچ تداخل دارویی شناخته‌شده‌ای میان لوتئین و داروها وجود ندارد.

مصرف لوتئین با بتاکاروتن یا ویتامین E ممکن است میزان جذب این ویتامین‌ها را در بدن کاهش دهد.

منابع غذایی حاوی لوتئین

برای افزایش مصرف این آنتی اکسیدان بدون استفاده از مکمل‌، می توانید غذاهای غنی از آن را در رژیم غذایی روزانه خود بگنجانید.

برخی از نمونه‌ها عبارتند از:

• کلم پیچ
• اسفناج
• کلم بروکلی
• کاهو
• نخود فرنگی
• ذرت
• کلم
• لوبیا سبز
• انبه
• پاپایا
• آووکادو
• جعفری
• پرتقال
• خربزه شیرین
• کیوی
• فلفل قرمز
• کدو حلوایی
• انگور قرمز
• ذرت
• گندم دوروم
• زرده تخم مرغ

خلاصه

به طور کلی، لوتئین می‌تواند نقش حیاتی در سلامت چشم، پوست، مغز و قلب شما داشته باشد. این ماده خواص مثبت و فواید سلامتی زیادی دارد که قطعاً باید روی دریافت کافی آن از منابع غذایی روزانه خود تمرکز کنید.

مکمل‌های آن معمولاً بی‌خطر به شمار می آیند. اما توجه به این نکته مهم است که مصرف مکمل لوتئین ممکن است قند خون را کاهش دهد و باعث زرد شدن پوست شود و زمانی بهتر جذب می‌شود که با یک وعده غذایی پرچرب مصرف شود.